روزاسه یک بیماری مزمن و شایع پوستی است که معمولاً صورت را درگیر میکند و با قرمزی، برافروختگی، رگهای خونی قابل مشاهده، جوشهای شبیه آکنه و گاه ضخیم شدن پوست همراه است. اگرچه این بیماری تهدیدکننده زندگی نیست، اما ظاهر قابل توجه آن میتواند تأثیر روانی و اجتماعی زیادی بر بیمار بگذارد. شناخت دقیق و مراقبت روزانه، نقش مهمی در کنترل این بیماری دارد.
روزاسه چیست؟
روزاسه یک اختلال التهابی پوست است که بیشتر در ناحیه صورت، بهویژه گونهها، بینی، چانه و پیشانی دیده میشود. این بیماری معمولاً در بزرگسالان ۳۰ تا ۵۰ ساله، بهویژه در افرادی با پوست روشن و نازک رخ میدهد و بهمرور زمان ممکن است پیشرفت کند اگر به درستی درمان نشود.
علائم روزاسه
- قرمزی مداوم یا گذرا روی گونهها، بینی و پیشانی
- نمایان شدن مویرگهای ریز زیر پوست (تلانژکتازی)
- جوشهای شبیه آکنه، بدون وجود کومدون (سرسیاه)
- سوزش، خشکی یا خارش صورت
- در موارد پیشرفته، ضخیم شدن پوست بینی (رینوفیما)
- درگیری چشمها (قرمزی، خشکی، احساس شن در چشم)
چه عواملی باعث تشدید روزاسه میشوند؟
روزاسه اغلب با دورههایی از تشدید و بهبود همراه است. عوامل زیر میتوانند علائم را بدتر کنند:
- نور آفتاب یا گرمای زیاد
- غذاهای تند یا داغ
- الکل و نوشیدنیهای داغ
- استرس و هیجانات شدید
- ورزش شدید یا حمام داغ
- محصولات مراقبتی تحریککننده یا عطردار
تشخیص روزاسه چگونه انجام میشود؟
تشخیص بر اساس معاینه فیزیکی و سابقه علائم توسط پزشک متخصص پوست انجام میشود. معمولاً نیازی به آزمایش خاصی نیست، اما در برخی موارد برای افتراق از آکنه یا درماتیت ممکن است بررسیهای بیشتری انجام گیرد.
درمان روزاسه: راهی برای کاهش التهاب و قرمزی
درمان روزاسه بر اساس نوع و شدت علائم انتخاب میشود و هدف آن کنترل التهاب، کاهش قرمزی و پیشگیری از پیشرفت بیماری است.
درمانهای موضعی:
- ژلهای ضدالتهاب مانند متروینیدازول یا آزلائیک اسید
- برومونیدین یا اگزولین برای کاهش موقت قرمزی
- کرمهای ضد آفتاب روزانه برای جلوگیری از تحریک نوری
درمانهای خوراکی:
- آنتیبیوتیکهایی مانند داکسیسایکلین برای کنترل التهاب
- ایزوترتینوئین در موارد شدید یا مقاوم
درمانهای کلینیکی:
- لیزرهای عروقی برای کاهش قرمزی و بستن مویرگهای سطحی
- درمانهای نوری (IPL) برای بهبود ظاهر کلی پوست
نکاتی برای زندگی با روزاسه
- استفاده روزانه از ضدآفتاب با SPF بالا و فیزیکی (حاوی زینک یا تیتانیوم)
- پرهیز از عوامل محرک شناختهشده مانند غذاهای خاص یا شرایط محیطی
- استفاده از شویندهها و مرطوبکنندههای ملایم و بدون عطر
- پرهیز از مالش شدید یا استفاده از اسکرابهای خشن
- آگاهی از علائم اولیه و شروع درمان بهموقع در صورت تشدید
جمعبندی
روزاسه اگرچه یک بیماری مزمن است، اما با درمان منظم و تغییر سبک زندگی میتوان علائم آن را به خوبی کنترل کرد. ظاهر پوست در اغلب بیماران با رعایت نکات مراقبتی و درمان هدفمند بهبود مییابد. مراجعه به پزشک متخصص و شروع درمان در مراحل اولیه، کلید موفقیت در مدیریت این بیماری است.
منابع علمی معتبر
- American Academy of Dermatology – Rosacea: https://www.aad.org/public/diseases/a-z/rosacea
- UpToDate – Rosacea: Pathogenesis, clinical features, and treatment: https://www.uptodate.com
- Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology – Rosacea management and treatment
