یکی از واکنشهای شایع پوستی است که بهصورت برجستگیهای قرمز، خارشدار و گاهی دردناک روی پوست ظاهر میشود. این ضایعات معمولاً موقتی هستند و در کمتر از ۲۴ ساعت محو میشوند، اما ممکن است در موارد مزمن برای هفتهها یا ماهها تکرار شوند.
علائم کهیر
- برجستگیهای صورتی یا قرمز با حاشیه مشخص
- خارش شدید و آزاردهنده
- تورم در نواحی مختلف پوست (بهویژه پلکها، لبها، دستها یا پاها)
- جابهجا شدن ضایعات در طول زمان
- در برخی موارد همراه با آنژیوادم (ورم شدید در نواحی عمیقتر پوست)
علتهای ایجاد کهیر
کهیر میتواند دلایل مختلفی داشته باشد که گاه تشخیص آن دشوار است. از جمله علتها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آلرژی غذایی (تخممرغ، آجیل، شیر، غذاهای دریایی)
- آلرژی دارویی (پنیسیلین، آسپرین، NSAIDها)
- نیش حشرات
- تماس با مواد حساسیتزا (لاتکس، گرده گیاهان)
- عفونتهای ویروسی یا باکتریایی
- استرس روانی یا فشار هیجانی
- سرما، گرما، نور آفتاب یا فشار فیزیکی بر پوست
انواع کهیر
- کهیر حاد: با طول مدت کمتر از ۶ هفته، اغلب ناشی از عوامل آلرژیک یا عفونتها
- کهیر مزمن: بیش از ۶ هفته ادامه دارد و ممکن است علت مشخصی نداشته باشد
- کهیر فیزیکی: ناشی از عوامل فیزیکی مثل سرما، گرما، آفتاب یا فشار
- کهیر خودایمنی: در اثر اختلال در سیستم ایمنی بدن
تشخیص کهیر
تشخیص کهیر معمولاً با بررسی شرح حال و معاینه بالینی انجام میشود. در موارد مزمن یا مشکوک، آزمایشهای زیر ممکن است تجویز شود:
- تست آلرژی پوستی یا خونی
- آزمایش خون برای بررسی علل التهابی یا خودایمنی
- بیوپسی پوستی در موارد خاص
درمان کهیر
هدف از درمان، کنترل خارش، کاهش التهاب و پیشگیری از عود کهیر است. درمان شامل موارد زیر است:
۱. درمان دارویی
- آنتیهیستامینهای نسل دوم (لوراتادین، فکسوفنادین، ستیریزین)
- در موارد شدید: کورتیکواستروئید خوراکی برای مدت کوتاه
- داروهای ضد لکوترین (مانند مونتهلوکاست)
- در کهیر مزمن مقاوم: داروهای بیولوژیک مانند Omalizumab
۲. اقدامات حمایتی
- پرهیز از عوامل تحریککننده و آلرژنها
- پوشیدن لباسهای نخی و سبک
- پرهیز از دوش داغ یا خاراندن پوست
- استفاده از کمپرس سرد برای کاهش خارش
پیشآگهی و پیگیری
بیشتر موارد کهیر حاد در عرض چند روز تا چند هفته بهبود مییابد. در موارد مزمن، ممکن است درمان طولانیمدت لازم باشد، اما در اغلب بیماران بیماری با گذر زمان خاموش میشود. مراجعه منظم به متخصص پوست برای بررسی علت زمینهای و تنظیم درمان اهمیت دارد.
جمعبندی
کهیر یک واکنش شایع و معمولاً خوشخیم پوستی است که با مراقبت مناسب و درمان هدفمند میتوان آن را بهخوبی کنترل کرد. در صورت بروز کهیر مکرر یا مقاوم، بررسی تخصصی برای کشف علت و انتخاب بهترین درمان ضروری است.
منابع علمی معتبر
- American College of Allergy, Asthma & Immunology – Urticaria
- UpToDate – Evaluation and management of urticaria in adults
- World Allergy Organization – Guidelines for the diagnosis and management of urticaria
